Czy uczestnicy postępowania sądowego mają obowiązek noszenia masek ochronnych w czasie rozpraw lub posiedzeń jawnych?

Od 16 kwietnia 2020 r. na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (dalej: Rozporządzenie) wprowadzono powszechny nakaz zakrywania ust i nosa, za pomocą odzieży lub jej części, maski, maseczki albo kasku ochronnego. Nakaz ma trwać do odwołania.

Powszechnie wiadomo, że z uwagi na obowiązujący stan epidemii działalność sądów wyhamowała. Co do zasady nie odbywają się rozprawy i posiedzenia jawne w sprawach sądowych. Niemniej ograniczenie to nie dotyczy spraw o charakterze spraw pilnych. Rozprawy i posiedzenia jawne w sprawach pilnych rozpoznawane są na zasadach i w terminach, jak dotychczas. Pojawiają się również głosy w sprawie odmrażania pracy sądów i powrotu do przeprowadzania rozpraw i posiedzeń jawnych. Może zatem okazać się, że w dobie obowiązującego nakazu zakrywania ust i nosa, będzie konieczny udział w rozprawie lub posiedzeniu jawnym w sądzie. Czy wówczas uczestnik postępowania sądowego ma obowiązek realizowania nakazu zakrywania ust i nosa?

Zgodnie z Rozporządzeniem, nakaz zakrywania ust i nosa obowiązuje w miejscach ogólnodostępnych, w tym w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby wymiaru sprawiedliwości. Takim budynkiem będzie oczywiście sąd. Jednak obowiązek zakrywania ust i nosa nie dotyczy osób wykonujących czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynku sądu.

Wobec powyższego, co do zasady każda osoba wstępująca do budynku ma obowiązek zakrycia ust i nosa. W szczególności obowiązek ten będzie dotyczył stron i świadków postępowania. W toku rozprawy lub posiedzenia jawnego strona lub świadek winni mieć zakryte usta i nos. Strony i świadkowie nie realizują bowiem w sądach żadnych z wyżej wymienionych czynności. Niemniej sąd może nakazać stronie lub świadkowi odkrycie ust i nosa, jeżeli będzie to konieczne do identyfikacji lub weryfikacji tożsamości takiej osoby. Wówczas taki nakaz należy wykonać.

Inaczej rzecz się będzie miała w przypadku sędziów, ławników i profesjonalnych pełnomocników. Jako że wymienione osoby należą do kategorii osób realizujących czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach sądu, nie mają one obowiązku zakrywania ust i nosa. Treść Rozporządzenia wskazuje, że zwolnienie z obowiązku zakrywania ust i nosa obowiązuje w całym budynku sądu, a nie wyłącznie w salach, w których odbywają się rozprawy i posiedzenia jawne (w Rozporządzeniu jest bowiem mowa o „budynkach”). Tym samym sędziowie, ławnicy i profesjonalni pełnomocnicy, co do zasady nie mają obowiązku zakrywania ust i nosa w budynkach sądu.

Oczywiście w przypadku, gdy sędziowie, ławnicy i profesjonalni pełnomocnicy realizują w budynkach sądu wyłącznie prywatne cele, mają oni obowiązek nałożenia maski ochronnej na twarz lub innego zakrycia ust i nosa.

Końcowo należy nadmienić, że wyżej opisywane zasady nie będą dotyczyły osób, które ze względu na swój stan zdrowia i inne niedomagania zdrowotne nie mogą zakrywać ust lub nosa. Zwolnienie z tego obowiązku weryfikowane jest wyłącznie na podstawie oświadczenia osoby, która nie zakryła ust lub nosa. Nie jest bowiem wymagane w tym zakresie okazanie orzeczenia lub zaświadczenia.

Apl. adw. Magdalena Sakowicz
Rudnicki Korolczuk Adwokaci i Radcowie Prawni sp. p.

Powrót